Zorgplicht van de werkgever

Het is de plicht van een werkgever om er zoveel mogelijk aan te doen om een veilige werkomgeving te creëren en daarmee ongevallen op de werkvloer (met letsel) voorkomen. Een veilige werkomgeving bestaat niet alleen uit rechte vloeren en veilige machines. Een werkgever moet er alles aan doen om bedrijfsongevallen te voorkomen. Onder andere door het aanbieden van betrouwbare materialen, degelijk gereedschap en goede, regelmatige trainingen. Maar ook door er te allen tijde op toe te zien dat werknemers niets doen wat niet veilig is of niet veilig kan zijn.

Veilige arbeidsomstandigheden én duidelijke instructies

De zorgplicht van de werkgever kent een streng karakter. De Hoge Raad, de hoogste rechter in Nederland, oordeelde in 2008 dat niét snel kan worden aangenomen dat een werkgever aan zijn zorgplicht heeft voldaan. De zorgplicht omvat bijvoorbeeld ook het geven van goede instructies aan personeel over de risico’s en over het gebruik van de veiligheidsmaatregelen die ter beschikking worden gesteld. De werkgever zal erop moeten toezien dat de instructies worden nageleefd.

Maatregelen treffen om méér ongelukken te voorkomen

Nadat een ongeval heeft plaatsgevonden, zal een goede werkgever zich inspannen om herhaling te voorkomen. Fouten zijn er om van te leren. Ongeacht de schuldvraag en de ernst van het ongeval is het van belang dat een werkgever niet zomaar voorbij gaat aan de vraag hoe de veiligheid van de medewerkers verhoogd kan worden. Een werkgever die geen maatregelen neemt nadat er al meerdere vergelijkbare ongevallen hebben plaatsgevonden op de werkvloer, zal al snel zijn zorgplicht schenden. Wanneer een werkgever zijn zorgplicht heeft geschonden en er is géén sprake van grove schuld aan de zijde van de medewerker, dan is de werkgever c.q. diens verzekeraar doorgaans aansprakelijk voor de letselschade die een medewerker lijdt.

Een werkgever zal jou na een ongeval wellicht zelf benaderen om de letselschade met zijn verzekeraar af te handelen, maar het is van groot belang om een belangenbehartiger in te schakelen die aan jóuw kant staat.

Een sprekend voorbeeld:

In een zaak waarin een werknemer door een plotselinge rukwind van het dak van een kantoorpand was gevallen waarop hij aan het werk was, oordeelde de Hoge Raad in 2012 dat de werkgever onvoldoende veiligheidsmaatregelen had genomen. De werkgever had weliswaar voldoende veiligheidsgordels aan alle werknemers beschikbaar gesteld, maar die gordels werden echter niet steeds door alle werknemers gedragen. De Hoge Raad oordeelde dat ook de verantwoordelijkheid voor “het niet-dragen van de veiligheidsgordels” bij de werkgever ligt.

Uit het voorgaande voorbeeld volgt dat een werkgever niet alleen verplicht is om veiligheidsmaatregelen te treffen, maar ook om zijn werknemers instructies daarover te geven. Bovendien is de werkgever verplicht om erop toe te zien dat de regels en maatregelen door werknemers steeds worden nageleefd. Doet een werkgever dat niet? Dan is hij aansprakelijk voor de (letsel)schade die daar een gevolg van is.

Lees verder hoe het aansprakelijk stellen van jouw werkgever in zijn werk gaat: zeven stappen van de werkgever aansprakelijkheid stellen

De zorgplicht van de werkgever om ongevallen op het werk te voorkomen gaat dus best ver. Echter, het is geen absolute waarborg voor bescherming van de werknemer. Een werkgever is bijvoorbeeld niet verplicht om maatregelen te nemen voor gevaren die voor de hand liggen; “de huis-, tuin- en keukengevaren”. Er is géén sprake van een zogenoemde “risicoaansprakelijkheid” van de werkgever. Risicoaansprakelijkheid zou betekenen dat een werkgever puur vanwege het feit dat hij ‘werkgever’ is, in zijn hoedanigheid van werkgever altijd aansprakelijk zou zijn voor ongevallen van zijn medewerkers.

Bij de werkgeversaansprakelijkheid in Nederland speelt schuld echter ook een (beperkte) rol. Alhoewel de zorgplicht van de werkgever erg ruim wordt uitgelegd, moet de werkgever wel kunnen worden verweten dat hij niet voldoende veiligheidsmaatregelen heeft genomen om ongevallen te voorkomen.

Ik wil advies over…